ജില്ല പൈതൃക മ്യൂസിയം
മലപ്പുറം ജില്ലാ പൈതൃക മ്യൂസിയം തിരൂരങ്ങാടിയിലെ ചേമ്മാട് ഹജൂർ കച്ചേരി സമുച്ചയത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രധാന സാംസ്കാരിക-ചരിത്ര മ്യൂസിയമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഭരണകേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഈ കെട്ടിടം പിന്നീട് 1921ലെ മലബാർ സമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലമായി മാറി. അതിനാൽ തന്നെ കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രപൈതൃകത്തിന്റെ പ്രധാന സ്മാരകങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ് സ്ഥാപിച്ച ഈ മ്യൂസിയം, മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ചരിത്രം, സംസ്കാരം, പാരമ്പര്യം, സാമൂഹിക ജീവിതം എന്നിവ സംരക്ഷിക്കുകയും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത്. പുരാവസ്തു ശേഖരങ്ങൾ, ചരിത്രരേഖകൾ, പരമ്പരാഗത ഉപകരണങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങൾ, ഓഡിയോ-വിഷ്വൽ പ്രദർശനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ միջոցով മലപ്പുറത്തിന്റെ ചരിത്രയാത്ര ഇവിടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രാചീനകാല ജീവിതരീതി, മെഗാലിതിക് സംസ്കാരം, ചേറ ഭരണകാലം, ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിവൽക്കരണം, സ്വാതന്ത്ര്യസമരം, 1921ലെ മലബാർ സമരം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രദർശനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ജില്ലയിലെ കലാരൂപങ്ങൾ, സംഗീത പാരമ്പര്യം, ഭക്ഷണസംസ്കാരം, ആഭരണങ്ങൾ, കുടിയേറ്റ ചരിത്രം, വ്യാപാര പാരമ്പര്യം, പൈതൃക വീടുകൾ, പാശ്ചാത്യഘട്ട ജൈവ വൈവിധ്യം തുടങ്ങിയവയും മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രത്യേക ആകർഷണങ്ങളാണ്.
തിരൂരങ്ങാടിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രവുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഈ മ്യൂസിയം ഇന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ചരിത്ര ഗവേഷകർക്കും വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പഠന-സഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്